Kompanija

Željeznice Republike Srpske (ŽRS) osnovane su 1992. godine sa sjedištem u Banjaluci, a od 1996. godine sjedište kompanije je u Doboju, gradu koji je bio drugi po veličini željeznički čvor na prostoru nekadašnje Jugoslavije.

Putnički saobraćaj

Željeznice Republike Srpske učestvuju u unutrašnjem, međuentitetskom i međunarodnom saobraćaju. Željeznički saobraćaj spada u najbezbjednije i ekološki najprihvatljivije vidove prevoza.

Teretni saobraćaj

Sektor za željezničko-komercijalne poslove ŽRS a.d. Doboj se bavi prodajom usluga, prevoz roba. Prodaja usluga se vrši sklapanjem Ugovora o prevozu stvari sa korisnicima prevoza u unutrašnjem i međunarodnom saobraćaju.

Unapređenje operativne efikasnosti i postizanje finansijske održivosti osnovni je cilj restrukturisanja Željeznica Republike Srpske, rečeno je na brifingu za medije u Banjaluci tokom koga je predstavljen planrestrukturisanja, uloga Uprave ŽRS, Ministarstva saobraćaja i veza i Vlade RS i podrška Svjetske banke u tom procesu.

O neophodnosti provođenja restrukturisanja i mjerama koje se preduzimaju kako bi ŽRS postale  samoodrživo i profitabilno preduzeće, govorili su Neđo Trninić, ministar saobraćaja i veza, Dragan Savanović, vršilac dužnosti generalnog direktora ŽRS i Tatiana Proskuryakova, šef Kancelarije Svjetske banke za BiH i Crnu Goru.

Ministar Trninić je u svom izlaganju istakao da se do konačne verzije usaglašenog plana restrukturisanja, koje treba da se realizuje kroz vlasničku, finansijsku i organizacionu komponentu, došlo tokom nekoliko mjeseci iscrpnog rada Uprave ŽRS u saradnji sa Svjetskom bankom i resornim ministarstvom, uz punu podršku Vlade Republike Srpske.

- Svjetska banka bi u septembru trebalo da da svoje mišljenje da li će ga prihvatiti i dati finansijsku podršku a nakon toga Vlada RS treba da donese konačnu odluku da li je to ono što smo zamislili i planirali da željeznice dovede do željenog cilja a to je da budu profitabilno i samoodrživo preduzeće – rekao je ministar Trninić.

Obrazlažući na koji način da se realizuje restrukturisanje Željeznica, Trninić je rekao da vlasničko restrukturisanje podrazumijeva konverziju duga ŽRS od preko 130 miliona KM prema Vladi po osnovu ino-kredita u kapital, nakon čega bi Republika Srpska mogla pristupiti otkupu akcija manjinskih akcionara.

Finansijsko restrukturisanje podrazumijeva izmirenje svih zaostalih obaveza prema radnicima za prevoz, topli obrok i regres, s obzirom da se plate redovno isplaćuju, kao i izmirenje obaveza prema Poreskoj upravi za poreze i doprinose, a organizaciono restrukturisanje upravljački i računovodstveno razdvajanje poslova operacija i infrastrukture, formiranje profitnih centara i dovođenje broja zaposlenih na optimalan nivo potreban za funkcionisanje željezničkog sistema.

- Komponente su međusobno povezane i realizacija zavisi od uspješnog provođenja svake od njih, ali da bi se postigao konačan cilj i ŽRS postale samoodržive, profitabilne i finansijski stabilne neophodno je ulagati u infrastrukturu i mobilne kapacitete, za šta je planirano oko 800 miliona u narednih desetak godina – rekao je Neđo Trninić.

Dragan Savanović, v.d. generalnog direktora ŽRS iznio je podatke o trenutnom stanju u preduzeću,  uzrocima koji su do takvog stanja doveli i šta je neophodno uraditi da se Željeznice kao privredno društvo dovedu u ekonomski održivo stanje.

- Prvi korak je da poslanici u Narodnoj skupštini usvoje zakon o restrukturisanju željeznica kao „lex specialis“ koji će omogućiti da se radnici koji imaju penzioni staž po zakonu o PIU, bez obzira na godine života, mogu penzionisati. Drugi uslov je da obezbijedimo sredstva da za sve radnike uplatimo zaostale obaveze po osnovu toplog obroka, regresa, prevoza i poreza i doprinosa, s obzirom da su plate redovne. Nakon odobrenja operativnih sredstava, da možemo izvršiti uplate, krenuće taj postupak, da se izaberu konsultanti, da se krene u izradu projekata informatizacije, projekta razdvajanja imovine svih poslovnih procesa. Procjena je da će ovaj proces trajati do 2021. godine uz procedure koje je propisala Svjetska banka, konsultanti i njihov nadzor. Vlada RS je formirala koordinacionu grupu za izradu zakona a ŽRS je formirala Jedinicu za implementaciju koja će provoditi program zajedno sa Upravom – rekao je Dragan Savanović v.d. generalnog direktora ŽRS.

On je objasnio da će do kraja godine biti smanjen broj radnika za oko 500, koliko i do kraja procesa, nakon što se izmire sve obaveze prema njima i po kriterijumima koji se usaglašavaju sa sindikatima.

Podršku restrukturisanju dala je i Svjetska banka nakon analize koja je, kako je rekla Tatiana Proskuryakova, šef Kancelarije za BiH I Crnu Goru, pokazala da bi teretni saobraćaj mogao biti konkurentan na evropskom nivou i mogao bi da predstavlja stvarni pokretač razvoja za Republiku Srpsku.  

- To znači da postoji način na koji ovo preduzeće neće predstavljati opterećenje za javne finansije nego prednost za privredu i ekonomiju Srpske, a Vlada RS priprema plan koji će nas odvesti u tom pravcu. Ovo je prvo restrukturisanje preduzeća u državnom vlasništvu koje mi podržavamo u BiH I spremni smo da uradimo sve što je u našoj moći da osiguramo da bude uspješno, uključujući, između ostalog, i finansiranje – rekla je Proskuryakova.